Czy można dokonać wzajemnej umowy użyczenia? Córka posiada mieszkanie z kredytem hipotecznym na zakup mieszkania, natomiast ja i mój mąż jesteśmy właścicielami innego mieszkania. Ponieważ nasze mieszkanie jest dla nas za duże, a córki i Jej rodziny za małe, chcielibyśmy użyczyć sobie nawzajem lokale. Umowa użyczenia nieruchomości wzór. Wzór aktualny, download. Przykład umowy użyczenia samochodu, mieszkania czy innej nieruchomości, którą można się wzorować tworząc swoją umowę, kursy walut. Giełda na żywo, kupno sprzedaż. W transakcji zleceniodawca zleca zarządzającemu przyjęcie czynności zwykłego zarządu EIaPF. Publikacja: 2020-05-23 Aktualizacja: 2021-02-28 Marta Wawrzyniak Z użyczeniem domu, mieszkania mamy do czynienia w sytuacji, gdy jego właściciel, kierując się chęcią pomocy lub inną bezinteresowną pobudką, udostępnia innej osobie lokal nieodpłatnie. W wyniku użyczenia dochodzi do przysporzenia korzyści biorącemu w użyczenie przez użyczającego. Umowa użyczenia na czas określony albo bezterminowo Kodeks cywilny ( precyzuje, że w umowie użyczenia jedna strona zobowiązuje się do zezwolenia drugiej na bezpłatne używanie oddanej rzeczy. Taka umowa może zostać zawarta na czas określony bądź bezterminowo. WAŻNE! Umowa użyczenia ma charakter realny, tym samym, aby została skutecznie zawarta, nie wystarczy złożenie oświadczeń woli przez strony. Konieczne jest również rzeczywiste wydanie lokalu. Samo osiągnięcie porozumienia, ustalenie warunków, nawet zachowanie formy pisemnej nie spowoduje powstania umowy użyczenia. Umowa użyczenia mieszkania a podatek dochodowy Podatek dochodowy od osób fizycznych odprowadzany jest nie tylko od uzyskanych świadczeń, lecz również w związku z zaistnieniem innych sytuacji, w wyniku których zostanie osiągnięta korzyść finansowa kosztem innego podmiotu. Otrzymanie lokalu do nieodpłatnego korzystania powoduje, że faktycznie oszczędzamy wymierne kwoty pieniężne. Tym samym ustawodawca traktuje naszą sytuację jako uzyskanie przysporzenia majątkowego, które należy uznać za przychód podatkowy. W celu obliczenia wartości wspomnianego przychodu należy ustalić wysokość czynszu, który płacilibyśmy za daną nieruchomość, gdyby była wynajmowana. Nie wszyscy są jednak zobowiązani do odprowadzania podatku dochodowego w związku z zawartą umową użyczenia mieszkania. Osoby zaliczane do I i II grupy podatkowej w rozumieniu przepisów o podatku od spadków i darowizn są zwolnione od jego uiszczania. W gronie osób uprzywilejowanych znajdują się: małżonek, zstępni (dzieci, wnuki, prawnuki), wstępni (rodzice, dziadkowie, pradziadkowie), rodzeństwo, teściowie, synowa, zięć, pasierb, ojczym, macocha, zstępni rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępni i małżonkowie pasierów, małżonkowie rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonkowie rodzeństwa małżonków i małżonkowie innych zstępnych. Zwolnieniem została zatem objęta cała najbliższa rodzina. WAŻNE! Co do zasady opodatkowane podatkiem dochodowym są wartości nieodpłatnych świadczeń z tytułu użyczenia lokalu, jeżeli strony umowy użyczenia nie są zaliczane do osób znajdujących się w I i II grupie podatkowej w rozumieniu przepisów o podatku od spadków i darowizn. Należy również zwrócić uwagę, iż zobowiązanie podatkowe powstaje wyłącznie po stronie osoby korzystającej z użyczonego mieszkania. Osiąga ona bowiem przychód, który podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Na użyczającego nie zostaje natomiast nałożony obowiązek podatkowy z tytułu podatku dochodowego. Nie ma przy tym znaczenia, komu nieruchomość zostanie udostępniona. Skutki prawne umowy użyczenia mieszkania Umowa użyczenia mieszkania może zostać zawarta w dowolnej formie, również ustnie. Z uwagi na realny charakter omawianej umowy do jej zawarcia konieczne jest wydanie mieszkania. Jeżeli strony osiągną porozumienie i lokal zostanie przekazany korzystającemu, umowa wywołuje określone skutki prawne. Poza kwestią podatkową, w związku z zawarciem umowy użyczenia każda ze stron nabywa konkretne prawa i obowiązki. Jeżeli umawiający się nie ustalą między sobą szczegółowych zasad korzystania z rzeczy, z pomocą przychodzą przepisy Kodeksu cywilnego. Przewidują one, iż osoba użyczająca mieszkanie powinna poinformować biorącego w użyczenie o wszelkich występujących usterkach, chyba że są one łatwe do zauważenia. Jeżeli właściciel mieszkania nie zawiadomi o istniejących wadach, co spowoduje, że korzystający z lokalu poniesie szkody, będzie zobowiązany do zapłaty stosownego odszkodowania. Do odpowiedzialności może zostać natomiast pociągnięty biorący lokal do używania w sytuacji, gdy: mieszkanie zostanie uszkodzone z winy korzystającego, nieruchomość używana jest w sposób odmienny niż przewidziany w umowie, mieszkanie zostanie powierzone innej osobie, która wyrządzi uszkodzenia. W opisanych wyżej sytuacjach użyczający może domagać się zapłaty odszkodowania oraz opuszczenia mieszkania. WAŻNE! Kiedy okaże się, że właściciel potrzebuje mieszkania, które aktualnie użycza, może w każdej chwili zażądać jego zwrotu. Jest to możliwe, nawet jeśli umowa użyczenia została zawarta na czas oznaczony. Warunkiem powstania przedmiotowego uprawnienia jest jednak okoliczność, iż mieszkanie stało się potrzebne użyczającemu z powodów nieprzewidzianych w momencie zawarcia umowy. Obie strony mogą dochodzić wzajemnych roszczeń wynikających z zawartej umowy użyczenia przez rok od dnia zwrotu mieszkania. Po upływie wskazanego terminu roszczenia ulegają przedawnieniu. Użyczający powinien zatem wystąpić o naprawienie szkody zniszczonego mieszkania bez zbędnej zwłoki. Korzystający z lokalu może natomiast domagać się zwrotu nakładów na mieszkanie oraz naprawienia szkody, którą poniósł wskutek wad lokalu. Umowa użyczenia mieszkania / lokalu osobie obcej Decydując się na zawarcie umowy użyczenia mieszkania z osobą obcą, powinniśmy zachować te same zasady jak przy udostępnieniu lokalu rodzinie. Odmienna będzie wyłącznie sytuacja podatkowa biorącego mieszkanie w użyczenie, który jako osoba niespokrewniona nie będzie mógł skorzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych. Umowa użyczenia może zostać zawarta w dowolnej formie – również w sposób dorozumiany (konkludentny). Osiągnięcie ustnego porozumienia i wydanie mieszkania stanowią wystarczające elementy skutecznej umowy użyczenia. Użyczony może zostać lokal w całości, jak również jego określona część. Możliwe jest zawarcie umowy na określony czas, np. rok, bezterminowo lub do czasu spełnienia określonego warunku, np. do momentu nabycia własnej nieruchomości przez biorącego mieszkanie w użyczenie lub powrotu użyczającego do kraju itp. Pomimo że stosowane są te same przepisy prawa i zasady, jeśli nie znamy zbyt dobrze osoby, z którą zamierzamy zawrzeć umowę, rozsądniej jest się zabezpieczyć – spisać umowę i dokładnie określić w niej warunki użyczenia. WAŻNE! W treści umowy powinniśmy zawrzeć dane obu stron oraz określić jej przedmiot – czyli na użyczenie jakiego lokalu się umawiamy: adres mieszkania, jego stan techniczny, metraż, ilość pokoi, czy użyczany jest w całości itd. Warto określić, czy umowa została zawarta na czas określony czy bezterminowo oraz opisać konkretne obowiązki stron i sposób wypowiedzenia umowy. Przy opracowaniu kompleksowej umowy, która maksymalnie zabezpieczy nasze prawa, warto skorzystać z pomocy profesjonalisty. Użyczenie lokalu na działalność gospodarczą Lokal może zostać nieodpłatnie udostępniony do korzystania zarówno osobie spokrewnionej, jak i obcej. Nie ma przy tym przeciwwskazań, aby nieruchomość została użyczona w celu prowadzenia działalności gospodarczej. Umowę użyczenia lokalu można zawrzeć zarówno z osobą fizyczną prowadzącą jednoosobową działalność gospodarczą, jak również ze spółką. Zawierając umowę użyczenia lokalu z przedsiębiorcą, nie musimy spełnić żadnych dodatkowych wymogów. Treść umowy powinna odpowiadać umowie użyczenia mieszkania osobie prywatnej. WAŻNE! Warto jednak zwrócić uwagę na prawidłowe i dokładne określenie stron umowy. W przypadku przedsiębiorców wskazanie w umowie imienia, nazwiska, adresu zamieszkania i numeru PESEL będzie niewystarczające. Istotne jest przede wszystkim wskazanie nazwy firmy, jej siedziby i numeru NIP. Kiedy stroną umowy jest spółka, należy określić również jej numer KRS oraz osoby uprawnione do reprezentacji. Niedochowanie powyższych formalności może spowodować, że dochodzenie ewentualnych roszczeń ze stosunku użyczenia może być utrudnione. Właściciel lokalu powinien pamiętać również o konieczności zgłoszenia w starostwie zmiany sposobu użytkowania lokalu, jeżeli wcześniej w nieruchomości nie była prowadzona działalność gospodarcza. Należy mieć na uwadze podwyższenie należnego do zapłaty podatku od nieruchomości. Na jakich zasadach można użyczyć mieszkanie / lokal członkowi rodziny? Użyczając mieszkanie, pozbawiamy się możliwości jego użytkowania, nie otrzymując w zamian żadnej korzyści. Z uwagi na nieodpłatny charakter omawianej umowy użyczający mieszkanie ma znacznie mniej obowiązków niż osoba biorąca lokal do używania. Przepisy Kodeksu cywilnego nakładają na użytkownika mieszkania obowiązek ponoszenia zwykłych koszów utrzymania lokalu i powstrzymywania się od udostępniania go osobom trzecim bez uzyskania zgody użyczającego. W przypadku gdy mieszkanie zostało użyczone kilku osobom – ponoszą one odpowiedzialność solidarną. Oznacza to, że użyczający jest lepiej zabezpieczony i może zwrócić się do dowolnie wybranego lokatora o naprawienie całości szkody wyrządzonej w mieszkaniu. Odpowiednie rozliczenie pomiędzy korzystającymi z lokalu zostaje natomiast poza zainteresowaniem właściciela mieszkania. Kiedy stosunek użyczenia zostanie zakończony, mieszkanie powinno zostać zwrócone w stanie niepogorszonym. Dopuszczalne są wyłącznie ślady zużycia rzeczy, które powstały w wyniku prawidłowego ich używania. Wszelkie usterki powinny zostać naprawione przez biorących mieszkanie w użyczenie. Jeśli korzystający z mieszkania członek rodziny poczyni w nim nadmierne wydatki czy nakłady, do wzajemnych rozliczeń stosuje się przepisy jak w przypadku prowadzenia cudzych spraw bez zlecenia. Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej ▼▼▼ Umowa użyczenia Zgodnie z art. 710 Kodeksu cywilnego ( użyczenie jest umową, przez którą użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nie oznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy. Istotą tej umowy jest jej bezpłatny charakter, co oznacza, że biorący w używanie nie ma obowiązku dokonywania żadnych świadczeń i opłat na rzecz dającego do bezpłatnego używania. W rezultacie użyczenie, inaczej niż najem, jest umową nieodpłatną. Przychody z nieodpłatnego świadczenia w działalności gospodarczej Zgodnie natomiast z art. 14 ust. 2 pkt 8 ustawy PIT – za przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej uważa się wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń, obliczonych zgodnie z art. 11 ust. 2-2b, z zastrzeżeniem ust. 2g i art. 21 ust. 1 pkt 125 i 125a. Za „nieodpłatne świadczenie” uznać należy świadczenia nie wymagające opłaty, takie, za które się nie płaci, bezpłatne. Zatem należy przyjąć, że nieodpłatnym świadczeniem jest takie zdarzenie, którego skutkiem (następstwem) jest nieodpłatne przysporzenie majątku jednej osobie, kosztem majątku innej osoby, innego podmiotu. W rezultacie, jeżeli dochodzi do nieodpłatnego użyczenia, to po stronie biorącego w użyczenie przedsiębiorcy pojawia się przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej będący przychodem z nieodpłatnych świadczeń. Zwolnienie z podatku użyczenia lokalu od osób z I i II grupy podatkowej Zgodnie z art. 11 ust. 2a pkt 3 ustawy PIT – jeżeli przedmiotem świadczeń jest udostępnienie lokalu lub budynku, wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń ustala się według równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu lub budynku. Inaczej mówiąc, po stronie przedsiębiorcy powstaje przychód podatkowy z tytułu użyczenia w wysokości równowartości czynszu, który musiałby zapłacić, gdyby była to umowa najmu. Zauważmy jednak, że art. 14 ust. 2 pkt 8 ustawy zawiera zastrzeżenie wynikające z art. 21 ust. 1 pkt 125 ustawy PIT. Przepis ten podaje, że wolna od podatku dochodowego jest wartość świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń, obliczona zgodnie z art. 11 ust. 2-2b, otrzymanych od osób zaliczonych do I i II grupy podatkowej w rozumieniu przepisów o podatku od spadków i darowizn. W myśl art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn – do I i II grupy podatkowej zalicza się: małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów, zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych. Teściowie w I grupie podatkowej Teściowie zaliczani są do I grupy podatkowej, co oznacza, że w tym przypadku może Pan skorzystać ze zwolnienia od podatku również w ramach działalności gospodarczej. W konsekwencji użyczenie nieruchomości do Pana działalności gospodarczej nie wywoła żadnych skutków na gruncie podatku PIT. Potwierdza to również treść interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z r., nr IPPB1/4511-145/15-4/AM: „Z treści powyżej przytoczonych przepisów prawa wynika, że co do zasady, z tytułu bezpłatnego użyczenia lokalu mieszkalnego powstaje przychód z tego tytułu. Jednakże ustawodawca uzależnia wykazywanie przychodów z tytułu bezpłatnego użyczenia od stopnia pokrewieństwa pomiędzy osobami zawierającymi tego typu umowę. W omawianej sprawie stronami umowy nieodpłatnego użyczenia lokalu mieszkalnego jest Wnioskodawca i jego rodzice. Biorąc pod uwagę powyższe uregulowania prawne oraz przedstawiony stan faktyczny należy stwierdzić, że przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia, wynikający z zawartej umowy użyczenia pomiędzy Wnioskodawcą a jego rodzicami, a więc osób zaliczanych do I grupy podatkowej w rozumieniu przepisów o podatku od spadków i darowizn, podlega zwolnieniu od opodatkowania podatkiem dochodowym na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 125 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie ma znaczenia dla tego zwolnienia sposób korzystania z tego lokalu.” Umowa użyczenia podatkowo neutralna dla teściów Umowa użyczenia będzie również neutralna dla teściów. Należy bowiem zauważyć, że opodatkowaniu podatkiem PIT podlega przychód podatkowy, czyli pewne przysporzenie majątkowe. Umowa użyczenia ma charakter nieodpłatny, zatem teściowe nie uzyskują tu żadnego przychodu. Zatem dla nich również umowa użyczenia jest neutralna podatkowo. Na marginesie dodajmy, że taka umowa nie podlega zgłoszeniu do US. Nie trzeba również wykazywać tego w żaden sposób w deklaracji podatkowej. W konsekwencji w tych okolicznościach użyczenie nie podlega podatkowi PIT. Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej ▼▼▼ Zapytaj prawnika - porady prawne online . Umowa użyczenia mieszkania od rodzica Brak pisemnej umowy między Pana matką a Panem, jako synem, której przedmiotem jest faktyczne korzystanie z mieszkania mamy, nie oznacza, że syn, czyli Pan, nie ma tytułu prawnego do tego lokalu. Oczywiście, jest to częsta sytuacja i samo życie, kiedy dzieci mieszkają z rodzicem i to od zawsze, ale nie oznacza to, że prawo nie może nazwać takiego zobowiązania. Pan, jako syn, ma uprawnienie do zamieszkiwania w mieszkaniu mamy, a to uprawnienie wynika z umowy użyczenia. Ta umowa została zawarta w sposób dorozumiany i pozwala Panu mieszkać w mieszkaniu i z niego korzystać. Stanowi o tym art. 710 Kodeksu cywilnego ( „Art. 710. Przez umowę użyczenia użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nieoznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy.” Funkcja użyczenia ujęta została trafnie przez Sąd Najwyższy w uchwale z r. (III CZP 81/92, OSNCP 1993, Nr 3, poz. 30). SN wskazywał w niej, że treść stosunku użyczenia, a zarazem jego społeczno-gospodarcza funkcja, sprowadza się zatem do – motywowanego zazwyczaj chęcią pomocy lub inną bezinteresowną pobudką – przysporzenia przez użyczającego korzyści kontrahentowi (komentarz Gutowski 2019 – Legalis). Właśnie istota użyczenia sprowadza się do stosunków zobowiązaniowych między członkami rodziny, znajomymi itp. Jej elementem istotnym nie jest zapłata ceny lub czynszu. W sprawie można założyć, iż z przyczyn oczywistych fakt, że mieszka Pan w mieszkaniu mamy od urodzenia, powoduje, że umowa użyczenia została zawarta na czas nieokreślony. Oświadczenia o stanie majątku kierownika jednostki organizacyjnej gminy Jako kierownik jednostki organizacyjnej gminy, na podstawie art. 27h ustawy z dnia r. o samorządzie gminnym, jest Pan zobowiązany do złożenia oświadczenia majątkowego. „Art. 24h. 1. Radny, wójt, zastępca wójta, sekretarz gminy, skarbnik gminy, kierownik jednostki organizacyjnej gminy, osoba zarządzająca i członek organu zarządzającego gminną osobą prawną oraz osoba wydająca decyzje administracyjne w imieniu wójta są obowiązani do złożenia oświadczenia o swoim stanie majątkowym, zwanego dalej »oświadczeniem majątkowym«. Oświadczenie majątkowe dotyczy ich majątku odrębnego oraz majątku objętego małżeńską wspólnością majątkową. Oświadczenie majątkowe zawiera informacje o: 1) zasobach pieniężnych, nieruchomościach, udziałach i akcjach w spółkach handlowych oraz o nabyciu od Skarbu Państwa, innej państwowej osoby prawnej, jednostek samorządu terytorialnego, ich związków, komunalnej osoby prawnej lub od związku metropolitalnego mienia, które podlegało zbyciu w drodze przetargu, a także dane o prowadzeniu działalności gospodarczej oraz dotyczące zajmowania stanowisk w spółkach handlowych; 2) dochodach osiąganych z tytułu zatrudnienia lub innej działalności zarobkowej lub zajęć, z podaniem kwot uzyskiwanych z każdego tytułu; 3) mieniu ruchomym o wartości powyżej 10 000 złotych; 4) zobowiązaniach pieniężnych o wartości powyżej 10 000 złotych, w tym zaciągniętych kredytach i pożyczkach oraz warunkach, na jakich zostały udzielone.” W oświadczeniu tym, w części dotyczącej nieruchomości, podaje się tytuł prawny do niej. Jest nim, bez wątpienia, także użyczenie. Uważam więc, iż powinien Pan umieścić korzystanie z tego mieszkania w tej formie oraz podać jego wartość. Garaż blaszany jako nieruchomość W kwestii garażu blaszanego, odpowiedź zależy od tego, jaki jest tytuł prawny do niego. Sam garaż stoi bowiem na jakiejś nieruchomości i mogą być od niego uiszczane opłaty, ale należy ustalić formalnie za co. Nie można wykluczyć, iż, mimo że blaszany, to jest trwale związany z gruntem, czyli jest jego częścią składową, czyli jest nieruchomością. Stanowi o tym art. 46 „Art. 46. § 1. Nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. § 2. Prowadzenie ksiąg wieczystych regulują odrębne przepisy.” Ta nieruchomość na pewno do kogoś należy, czyli komuś przysługuje do niej własność, co może wynikać zarówno z księgi wieczystej, ale także treści umowy dotyczącej tego garażu. Liczyć się także może sam stan faktyczny tego garażu. Spotyka się garaże blaszane, ale ocieplone i otynkowane, do których próbuje się jednak stosować podatek od nieruchomości. Jeżeli więc uiszcza Pan np. czynsz najmu lub dzierżawy, to nie jest to Pana nieruchomość w sensie ścisłym. Jeżeli uiszcza Pan podatek lokalny od nieruchomości, to jest to nieruchomość. Ale można jeszcze dodać, iż zasadniczo orzecznictwo skłania się do wniosku, że garaż blaszany nie jest budynkiem w rozumieniu przepisów podatkowych i opłat lokalnych, a zatem nie powinien być przedmiotem podatku od nieruchomości. Oprócz powyższego, odpowiedzią będą więc przepisy o opłatach lokalnych obowiązujące na terenie Pana gminy. Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej ▼▼▼ Zapytaj prawnika - porady prawne online .